opc_loader

50 shades of zwart: houtskool, grafiet, krijt en kleurpotlood

50 shades of zwart: houtskool, grafiet, krijt en kleurpotlood

Houtskool, grafiet, wat maakt het uit, het is toch allemaal zwart? Best wel veel eigenlijk en soms ook weer helemaal niks. Maar is er is nogal wat keuze en kennis van het materiaal maakt het makkelijker om een keuze te maken in wat je nodig hebt (of fijn zou vinden). 

Houtskool
Gewoon wilgen houtskool is wat de meeste mensen wel kennen. Beschikbaar in verschillende diktes en nooit helemaal recht. Houtskool is een wat bros materiaal, laat zich makkelijk uitvegen met vingers of een doezelaar, maar is vaak slecht van het papier te krijgen (met een kneedgum kun je redelijk wat houtskool verwijderen). Wat er op papier komt is koolstof. Aan een stokje houtskool kun je niet echt een punt slijpen. Daarmee is gewoon houtskool niet erg geschikt voor hele kleine details. 

Voor details met houtskool kun je beter gebruik maken van een houtskool potlood. Dit is in principe geperst houtskool en klei. Door te variëren in de hoeveelheid klei ontstaat de mogelijkheid om hardere of zachtere houtskoolpotloden te maken. Hetzelfde geldt voor geperste houtskool staafjes (vaak siberisch krijt genoemd). Daarnaast bestaan er houtskoolpotloden (en staafjes) waar naast klei ook olie is toegevoegd. Deze potloden (zoals de Faber-Castell Oil Base en de Cretacolor Nero) zijn watervast en vegen veel minder makkelijk uit. Ook hoeven tekeningen met dergelijke potloden niet gefixeerd te worden. Iets wat bij houtskool en geperst houtskool wel aan te raden is. 

Grafiet
Grafiet is het meest bekend van het 'gewone' potlood. De kern van dit gewone potlood bevat een geperst mengsel van grafiet en klei. De hoeveelheid klei heeft wederom invloed op de hardheid of zachtheid van het potlood. Grafiet hecht zich relatief slecht aan het papier (veel beter aan een gum, daarom is gewoon potlood goed uit te gummen). Er zijn heel veel verschillende grafietpotloden op de markt. De kwaliteit kan enorm verschillen. Maar ook los van kwaliteit bestaan er verschillen. Zo zijn de Grafwood potloden van Caran d'Ache over de gehele lijn wat zachter dan de Faber-Castell 9000 potloden. Naast gewone grafietpotloden bestaan er ook aquarel grafietpotloden. Hier is een wateroplosbaar bindmiddel gebruikt zodat je aquareleffecten kunt creëren met grafiet. Ook zijn er diverse pure grafiet producten zoals grafietstaafjes en grafietblokken (eigenlijk zou ik houtloze producten moeten zeggen, want ook hier zit klei in). Vooral omdat grote vlakken met een potlood veel tijd zouden kosten, geeft het gebruik van puur grafiet (zoals de Grafstone en Grafcube van Caran d'Ache) veel sneller resultaat. 

Pastelkrijt
Pastelkrijt doet vermoeden dat het alleen in pastelkleuren beschikbaar zou zijn. Dat is zeker niet het geval. Er zijn veel mensen die uitsluitend met zwarte (soms aangevuld met kleuren als sepia en sanguine) pastelkrijtjes tekenen zoals anderen houtskool gebruiken. Pastelkrijt wordt gemaakt door gips/kalk met water te mengen en daar een pigment aan toe te voegen. Er bestaan krijtjes waar geen pigment maar houtskoolpoeder in is gebruikt, maar dan spreek ik over geperst houtskool. Ik heb het hier dus over pastelkrijtjes zoals de Faber-Castell PITT krijtjes en pastelpotloden. Maar ook bijvoorbeeld de Cretacolor pastelstaafjes zijn krijt. Net als bij houtskool is krijt relatief slecht van het papier te krijgen. Het is goed te vervegen echter en daarom is het raadzaam een fixatief te gebruiken. 

Kleurpotlood
En je hebt natuurlijk zwarte kleurpotloden. Deze worden echter niet vaak gebruikt om alleen maar mee te schetsen, maar het kan natuurlijk wel. Kleurpotloden bevatten net als pastelkrijt pigmenten. En deze zijn vermengd met klei en soms met een bindmiddel zoals olie of was. Bekende voorbeelden van een potlood op was-basis zijn de Derwent Coloursoft en de Caran d'Ache Luminance. Het bekendste voorbeeld op olie-basis is het Faber-Castell Polychromos potlood. Het grote nadeel van kleurpotlood is dat het erg slecht uit te gummen is. Het veegt slecht uit, maar met behulp van terpentine kunnen was- en oliepotloden wel vervaagd worden. Het aquarelpotlood kan met water bewerkt worden voor aquareleffecten, maar helemaal weg krijg je het vaak niet. 

Terug