opc_loader

UITLEG TEKENEN VAN EEN REALISTISCHE MOND MET GRAFIET

UITLEG TEKENEN VAN EEN REALISTISCHE MOND MET GRAFIET

Deze week in de blog een stap voor stap over het tekenen met grafiet. In het voorbeeld werk ik het tekenen van een mond helemaal uit, vanaf lijntekening tot eindresultaat. Bij elke stap ga ik in op de gebruikte materialen en technieken.

Het tekenen met grafietpotloden (ook wel 'gewone' potloden genoemd) heeft allerlei voordelen. Allereerst is het een heel simpel medium dat je vrijwel overal kunt gebruiken. Ook stelt grafiet niet heel veel eisen aan het papier en in principe kun je met 1 potlood en een stukje papier al aan de slag. Voor het voorbeeld heb ik net iets meer gebruikt en naarmate je meer oefent, zul je merken dat je sommige papiersoorten prettiger vindt dan andere. Hetzelfde geldt voor het merk grafietpotloden en je favoriete hardheden. De volledige materiaallijst voor deze tutorial is:

Een ander voordeel van werken met grafiet is het ontbreken van kleur. Hierdoor word je gedwongen om goed naar de 'values' te kijken. Hoe licht moeten de lichte delen worden en hoe donker moeten de schaduwen worden? Het goed kunnen beoordelen van de juiste lichtwaarde helpt je ook als je in kleur tekent of schildert. En omdat grafiet zo makkelijk uit te gummen is, kun je juist met grafiet goed oefenen.


Voorbereiding
Het uitgewerkte voorbeeld is getekend zonder referentiefoto. In de oefening gaat het nu even niet over de vraag of het lijkt op de mond van een bepaald persoon, maar of de vorm voldoende herkenbaar is als een menselijke mond. Ik teken de mond 'en face' (van voren) en als hulpmiddel teken ik eerst een grid van 4x2 even grote vierkantjes. In dit geval van 2x2cm ieder, dus de mond wordt daarmee ongeveer 8x4 cm groot. De mond is bij de meeste mensen ongeveer symmetrisch, dus je tekent straks links ongeveer hetzelfde als rechts. Ik heb de lijntjes van het grid met een B potlood getekend. Let op dat je niet te hard drukt omdat je straks het overtollige raster nog weg moet gummen.

Stap 1. Lijntekening
In stap 1 maak ik met een B potlood een schets van de mond. Dit hoeft niet netjes in een enkele lijn te gebeuren, dit mag gerust met schetsende lijntjes net zo lang tot je tevreden bent met de vorm. Let op dat de bovenlip (bij de meeste mensen) dunner is dan de onderlip. De bollingen van de bovenlip heb ik net buiten het raster getekend. De mond is deels open, wil je liever een dichte mond, dan zullen de bollingen net binnen het raster blijven.

Stap 2. Basislaag middentoon
Als je tevreden bent met de vorm, dan kun je de lippen geheel inkleuren met het B potlood. Je hoeft je geen zorgen te maken over een streperig resultaat, dit pakken we in een latere stap aan. Let wel op dat je niet te hard drukt. Probeer altijd ongeveer dezelfde druk te hanteren en juist zachtere potloden te gebruiken als je een donkerder resultaat wilt. Voor mijn voorbeeld is B nu het lichtst en ziet er nog heel grof uit. Ik gebruik straks een gum voor highlights en 3B, 6B en 9B voor donkerdere delen en echt zwarte accenten. Wil je de gehele tekening lichter maken, gebruik dan niet minder druk, maar gebruik hardere potloden (bijvoorbeeld: 2H, HB, 3B en 6B). Gum nu eerst de overtollige rasterlijnen weg.

Stap 3. Blenden van de basislaag
Hier gebruiken de meeste mensen een doezelaar. Ik geef de voorkeur aan een varkensharen penseel. De reden is eenvoudig, met een penseel beschadig ik veel minder snel het papier. Met een doezelaar loop je het risico dat je het papier te veel plat drukt. Dat is op zich niet erg als je bijna klaar bent, maar in deze tutorial bouw ik het eindresultaat op in heel veel lagen en ik wil het papier zo lang mogelijk onbeschadigd houden. Zoals je ziet in de close-up creëer je met het penseel een egale basislaag. Het resultaat ziet er meteen minder korrelig uit. Let wel op: hoe grover het papier, hoe lastiger het blenden wordt.

Stap 4. Textuur in de onder- en bovenlip
Als je goed naar een mond kijkt, dan zie je dat de lippen hele kleine rimpels hebben. Je kunt deze stap overslaan, maar het geeft net even een meer realistisch effect als je deze rimpels toevoegt. Je kunt hiervoor het normale B potlood gebruiken. Ik heb het vulpotlood met B vulling gebruikt omdat ik dan gemakkelijker hele dunne lijntjes kan aanbrengen. Je mag de lijntjes vrij donker aanzetten, maar probeer niet te hard te drukken omdat je ander te veel reliëf creëert waar je later last van krijgt. Bij het aanbrengen van de grotendeels willekeurige lijntjes kun je wel het beste de bolling van de lippen volgen. Dit geeft meteen een driedimensionaal effect.

Stap 5. Aanbrengen donkerste contrasten
Wat ik in de inleiding al zei, grafiet heeft als groot voordeel dat je gedwongen wordt goed naar contrasten te kijken. We hebben tot nu toe vooral in de middentoon gewerkt. Het is nu tijd voor de donkerste delen. Met een 9B potlood breng je dit aan. Probeer wederom niet te hard te drukken, een 9B is donker van zichzelf. Waar de donkere delen zitten, is natuurlijk sterk afhankelijk van de lichtbron. Omdat ik het voorbeeld zonder referentie teken, moet ik die lichtbron verzinnen. In dit geval schuin bovenaf van voren. Hierdoor zal de mondhoek aan de onderkant erg donker zijn en natuurlijk het gedeelte in de mond net onder de tanden. Het resultaat hoeft nog steeds niet perfect te zijn. En je mag best het zwart wat verder trekken dan de bedoeling is. Je gaat straks opnieuw blenden en dan wordt het iets lichter.

Stap 6. Aanbrengen basis schaduwen
In deze stap schakelen we over op een 3B potlood en brengen op meer plekken schaduwen aan die een stuk minder donker zijn dan de mondhoeken. Bijvoorbeeld het onderste gedeelte van de onderlip en de linker- en rechterkant van de bovenlip. Je zult meteen zien dat er hierdoor meer diepte in de tekening komt. Als schets zou dit tussenresultaat prima volstaan als definief werk. Maar wij gaan nog een paar stappen verder.

Stap 7. Blenden voordat we details aanbrengen
Voordat we verdergaan met details en highlights blenden we de lippen. De tanden doen we later, maar maak je niet druk als de tanden in deze stap wat grijzer worden. Na het blenden ben je een deel van het aangebrachte contrast weer kwijt, maar is het gehele resultaat wel egaler.

Stap 8. Verhogen contrast: donker
Om het contrast wat meer aan te zetten, gebruik je in deze stap het 6B en 9B potlood om de mondhoeken en de schaduwen wat meer aan te zetten.

Stap 9. Aanzetten textuur
Door al het blenden zijn we de aangebrachte textuur deels kwijtgeraakt. Zet dit wat aan waar nodig. Ik heb hiervoor een 3B potlood gebruikt. Tevens heb ik in deze stap de onderkant van de lip wat bijgewerkt. De rimpels in de bovenlip zorgen er namelijk voor dat de lijn boven de tanden niet een strakke lijn is, maar de vorm van de rimpels heeft (soort deukjes). In de close-up zie je goed wat ik bedoel.

Stap 10 en 11. Verhogen contrast: highlights
Het is nu tijd geworden voor highlights. Hier gebruik ik de Tombow Mono Eraser (de ronde) voor. Hiermee kan ik heel gedetailleerd de highlights erin gummen. Ik doe dit in deze stap alleen op de onderlip. De reflectie van mijn denkbeeldige licht komt schuin van bovenaf. Hierdoor is net boven het midden van de onderlip de felste highlight te zien, maar die is wel meegevormd met de lip. Ik breng dus voorzichtig lichte accenten aan tussen de lijntjes van de rimpels. Door naar beneden toe (en ook naar boven toe) het is minder licht te maken, creëer ik nog meer diepte en vorm. Na het aanbrengen van de highlights gebruik ik wederom het 3B potlood om nu juist tussen de highlights de rimpeltjes iets aan te zetten (stap 11, geen aparte foto).

Stap 12. Extra details bovenlip en highlights bovenlip
Wat we bij de onderlip gedaan hebben, doen we nu bij de bovenlip. Ik heb er voor gekozen om in de bovenlip eerst nog wat extra kleine lijntjes aan te brengen. Vooral in het bovenste deel van de bovenlip. Daarna heb ik met de Tombow Mono Eraser heel licht wat highlights aangebracht.

Stap 13. Tanden en details en kleine correcties
In stap 13 maken we de mond zelf af. Ik kleur eerst met een B potlood de hele tanden in. Deze blend je dan met het penseel. Het resultaat zijn hele 'vieze' tanden. Maar door nu met de Tombow Mono Eraser de highlights aan te brengen worden ze allereerst wat witter, maar creëer je ook meteen meer vorm in de tanden zelf (die lopen ook iets gebogen bij de meeste mensen).

Stap 14. Bonus
Om het geheel iets meer af te maken heb ik ook rondom de mond wat doorgetekend. Ik heb eerst met een B en 3B potlood de grove basislaag aangebracht. Daarna heb ik deze geblend met het penseel. Rondom de mond iets met highlights gespeeld en nu is de mond ineens onderdeel van een (deel van een) gezicht.

Terug